Ogród, który buduje sąsiedztwo. Rozmowa o Ogrodzie Społecznym Stary Bieżanów
O tym, jak z inicjatywy mieszkańców powstało miejsce integrujące lokalną społeczność, wspierające działania sąsiedzkie i zachęcające do aktywności w plenerze, opowiada Małgorzata Gądek ze Stowarzyszenia "Ogród Społeczny Stary Bieżanów". Rozmowę prowadzi Artur Buszek, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. organizacji pozarządowych.
Artur Buszek: Proszę powiedzieć kilka słów o sobie i o organizacji, którą Pani reprezentuje.
Małgorzata Gądek: Nazywam się Małgorzata Gądek i reprezentuję Stowarzyszenie "Ogród Społeczny Stary Bieżanów". Jako stowarzyszenie zajmujemy się przede wszystkim bieżącym utrzymaniem ogrodu społecznego, który powstał w 2023 roku.
Początkowo działaliśmy jako grupa inicjatywna, a od 2024 roku rozwijaliśmy nasze działania w bardziej zorganizowanej formule. W ubiegłym roku zdecydowaliśmy się założyć stowarzyszenie, ponieważ chcieliśmy rozszerzyć zakres aktywności. Naszym najważniejszym celem pozostaje opieka nad ogrodem i rozwijanie tego miejsca jako przestrzeni wspólnej dla mieszkańców.
Artur Buszek: Gdzie znajduje się ogród?
Małgorzata Gądek: Ogród mieści się przy ulicy Lipowskiego 29 w Krakowie, na Starym Bieżanowie, bardzo blisko stacji kolejowej Kraków Bieżanów Drożdżownia. To sprawia, że dojazd jest naprawdę wygodny — z centrum miasta można dotrzeć tutaj w kilkanaście minut.
Artur Buszek: Czym poza utrzymaniem ogrodu zajmuje się stowarzyszenie?
Małgorzata Gądek: Bardzo ważna jest dla nas animacja życia społecznego i sąsiedzkiego. Stary Bieżanów to dzielnica zdominowana przez zabudowę jednorodzinną. W takich miejscach integracja bywa trudniejsza, bo każdy ma swój własny ogród i naturalnie skupia się na najbliższej przestrzeni.
My staramy się zachęcać mieszkańców do wychodzenia z domów i wspólnego spędzania czasu w plenerze. Organizujemy warsztaty przede wszystkim dla dzieci i rodzin, ale także dla dorosłych i seniorów.
Odbywają się u nas pikniki sąsiedzkie, akcje charytatywne oraz wydarzenia wspierające ważne inicjatywy społeczne. Organizowaliśmy kiermasze na rzecz fundacji zajmujących się prawami zwierząt, a we wrześniu 2024 roku prowadziliśmy zbiórki dla powodzian z Dolnego Śląska.
Regularnie organizujemy również akcje krwiodawstwa na Starym Bieżanowie. Ostatnia odbyła się tydzień temu i zgłosiło się 15 dawców.
Artur Buszek: Wspomniała Pani też o flagowym wydarzeniu.
Małgorzata Gądek: Tak, już teraz serdecznie zapraszamy na naszą najważniejszą imprezę — III Sąsiedzki Piknik na Powitanie Lata, który odbędzie się 27 czerwca, w pierwszą sobotę wakacji, zaraz po zakończeniu roku szkolnego.
Spotykamy się w godzinach 14.00–19.00. Zaplanowaliśmy wiele atrakcji: loterię fantową, animacje dla dzieci, program artystyczny, poczęstunek, grill i ognisko.
Wszystko odbędzie się na terenie ogrodu. Udział w pikniku jest całkowicie bezpłatny, z wyjątkiem loterii fantowej dla chętnych. Zależy nam, aby nasze wydarzenia były naprawdę otwarte i dostępne dla wszystkich mieszkańców.
Artur Buszek: Z kim współpracujecie przy realizacji tych działań?
Małgorzata Gądek: Bardzo rozwijamy lokalną sieć współpracy. Naszym najważniejszym partnerem jest Rada Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim, która wspiera nas finansowo i organizacyjnie od początku działalności ogrodu.
Działamy między innymi z harcerzami z podgórskiego szczepu Uroczysko oraz wielopoziomową drużyną Deserto.
Współpracujemy także ze Stowarzyszeniem Spektrum Mocy, z którym poznaliśmy się podczas organizowanego przez nich pikniku.
Wspierają nas również lokalni przedsiębiorcy, przede wszystkim Restauracja Magillo oraz Delikatesy Market Point, które są z nami od początku działalności.
Ważnym partnerem jest także firma eventowa Iventarium, odpowiadająca za organizację naszej flagowej imprezy w profesjonalny i bezpieczny sposób.
Współpracujemy z Ochotniczą Strażą Pożarną Bieżanów, która wspiera nas między innymi przy organizacji wydarzeń i napełnianiu zbiornika z wodą, którą wykorzystujemy do podlewania roślin, a także przygotowuje atrakcje dla dzieci podczas swoich ćwiczeń prowadzonych przy pobliskim zbiorniku retencyjnym.
Partnerem naszych akcji krwiodawstwa jest Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa w Krakowie.
Współpracujemy również z Fundacją Klaster Rybitwy działającą na Złocieniu.
Tych organizacji i firm jest znacznie więcej, za co jesteśmy bardzo wdzięczni. Cieszymy się, że w tak krótkim czasie udało się zbudować silną sieć wsparcia oraz zainteresować naszymi działaniami tak wiele osób.
Artur Buszek: Co powinny zrobić osoby, które chciałyby założyć podobny ogród społeczny w swojej okolicy?
Małgorzata Gądek: To naprawdę prostsze, niż się wydaje. Wystarczą trzy osoby chętne do działania.
Jeśli mieszkańcy widzą niezagospodarowany teren w swojej okolicy, mogą zgłosić się do Zarządu Zieleni Miejskiej i zapytać, czy teren należy do miasta.
Jeśli tak, można stworzyć grupę inicjatywną, która zadeklaruje opiekę nad ogrodem.
Zarząd Zieleni Miejskiej wspiera nowe ogrody sprzętem, nasionami, roślinami — oczywiście w miarę możliwości — a także wiedzą i doświadczeniem.
My mieliśmy szczęście otrzymać piękne rabaty wyniesione i ławki, które znacząco poprawiły funkcjonalność przestrzeni.
Założenie ogrodu wymaga czasu i cierpliwości, ale naprawdę warto. To nie tylko praca z roślinami, która relaksuje i pomaga oderwać się od codziennych obowiązków, lecz także sposób na budowanie lokalnych więzi.
Ogrody społeczne mają niezwykłą moc przyciągania ludzi.
Kiedy zaczynaliśmy, takich inicjatyw było zaledwie kilka. Dziś w Krakowie działa już ponad 30 ogrodów społecznych, a ich liczba stale rośnie.
Regularnie spotykamy się także jako społeczność ogrodów społecznych, wymieniamy doświadczeniami i wzajemnie wspieramy.
Artur Buszek: Czy osoby zainteresowane mogą kontaktować się bezpośrednio z Państwem?
Małgorzata Gądek: Oczywiście. Jesteśmy obecni na Facebooku jako Ogród Społeczny Stary Bieżanów oraz na Instagramie jako Ogród Stary Bieżanów.
Można do nas napisać wiadomość prywatną i zapytać o wszystko.
Zapraszamy także mieszkańców Starego i Nowego Bieżanowa do dołączania do naszej społeczności.
Nie trzeba mieć doświadczenia ogrodniczego. Każda para rąk jest cenna — nawet jeśli ktoś może po prostu przyjść i podlać rośliny w wolnym czasie.
Doceniamy każdy gest dobrej woli i każdą osobę, która chce współtworzyć to miejsce.
Artur Buszek: Bardzo dziękuję za rozmowę.
Małgorzata Gądek: Dziękuję serdecznie i zapraszam do Ogrodu Społecznego Stary Bieżanów.