„Pracownia Młodych to przede wszystkim bezpieczna przestrzeń”. Rozmowa z Martą Lasoń, prezeską Fundacji ŻYRAFA – Życie Radość Fantazja

Fundacja ŻYRAFA – Życie Radość Fantazja od dziesięciu lat tworzy miejsca, w których młodzi ludzie mogą czuć się bezpiecznie, rozwijać swoje pasje i budować relacje. Organizacja prowadzi dziś dwie Pracownie Młodych – przy ul. Krakusa 7 oraz w Centrum C9 w Nowej Hucie, a także realizuje działania na rzecz młodzieży w gminie Zielonki. O historii Fundacji, idei Pracowni Młodych i planach na przyszłość z Martą Lasoń, prezeską Fundacji ŻYRAFA – Życie Radość Fantazja, rozmawia Artur Buszek, Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Organizacji Pozarządowych.

Artur Buszek: Fundacja obchodzi w tym roku jubileusz dziesięciolecia. Jak zaczęła się jej historia?

Marta Lasoń: Fundacja ŻYRAFA – Życie Radość Fantazja powstała w 2016 roku z myślą o tworzeniu przestrzeni wspierających rozwój dzieci i młodzieży poprzez edukację, integrację i aktywność społeczną. Początkowo działaliśmy przede wszystkim w gminie Zielonki, realizując projekty dla dzieci i młodzieży oraz współpracując ze Stowarzyszeniem Działalności Kulturalno-Artystycznej Fermata. Z czasem nasze działania zaczęły obejmować również Kraków, a dziś głównym obszarem naszej aktywności jest praca z młodzieżą i prowadzenie Pracowni Młodych.

Artur Buszek: Skąd wziął się pomysł na stworzenie Pracowni Młodych?

Marta Lasoń: Wszystko zaczęło się od wizyty w Miejscu Aktywności Mieszkańców na Kozłówce. To właśnie tam po raz pierwszy zobaczyłam działającą Pracownię Młodych i pomyślałam, że jeśli pojawi się możliwość stworzenia podobnego miejsca, spróbujemy. Kiedy ogłoszono konkurs, złożyliśmy ofertę i udało się.

Dziś prowadzimy dwie Pracownie Młodych. Pierwsza działa przy ulicy Krakusa 7 i to od niej zaczynaliśmy. To tutaj zdobywaliśmy doświadczenie i wspólnie z młodymi wypracowywaliśmy sposób funkcjonowania tego miejsca. Druga mieści się w Centrum C9 w Nowej Hucie.

Artur Buszek: Czym właściwie jest Pracownia Młodych?

Marta Lasoń: Najkrócej mówiąc – to bezpieczna przestrzeń dla młodzieży. Miejsce, do którego można przyjść bez konieczności uczestniczenia w konkretnych zajęciach. Można po prostu posiedzieć, spotkać się ze znajomymi, pouczyć się, odpocząć albo zrealizować własny pomysł.

To nie jest Młodzieżowy Dom Kultury. Nie narzucamy programu. Tworzymy przestrzeń odpowiadającą na potrzeby młodych ludzi. Co ważne, większość naszych moderatorów to osoby w wieku od 19 do 24 lat. Dzięki temu jest to miejsce tworzone przez młodych i dla młodych.

Artur Buszek: Co dzieje się w Pracowniach na co dzień?

Marta Lasoń: Każdy korzysta z tego miejsca trochę inaczej. Są osoby, które przychodzą się uczyć, bo w domu nie mają odpowiednich warunków. Inni umawiają się tutaj na planszówki, spotkania ze znajomymi czy zebrania kół naukowych. Są też osoby, które po prostu chcą pobyć w miejscu, gdzie dobrze się czują.

Warsztaty stanowią zaledwie około 15–20 procent naszej działalności. Najważniejsze jest to, że młodzi mają swoją przestrzeń i mogą z niej korzystać na własnych zasadach.

Artur Buszek: Jakie zajęcia cieszą się największą popularnością?

Marta Lasoń: Zdecydowanie ceramika. Bardzo dużym zainteresowaniem cieszy się także nauka gry na gitarze oraz różnego rodzaju zajęcia artystyczne. Próbowaliśmy również robotyki, ale okazało się, że młodzi zdecydowanie częściej wybierają działania twórcze.

Artur Buszek: Obie Pracownie Młodych mają podobny charakter?

Marta Lasoń: Nie i to jest bardzo ciekawe. Pracownia przy Krakusa 7 przyciąga głównie osoby pełnoletnie – studentów i młodych dorosłych z całego Krakowa. To miejsce ma wyraźnie artystyczny charakter. Trafiają do nas osoby związane z uczelniami artystycznymi i szkołami muzycznymi.

Natomiast C9 w Nowej Hucie to przestrzeń bardziej lokalna. Korzysta z niej głównie młodzież między 13. a 18. rokiem życia z okolicznych osiedli i szkół. Tam częściej wybierane są spotkania ze znajomymi, bilard czy zajęcia rozwojowe. Każda z tych pracowni rozwija się trochę inaczej, a my staramy się podążać za potrzebami młodych ludzi.

Artur Buszek: Fundacja działa również poza Krakowem.

Marta Lasoń: Tak. Nadal prowadzimy działania w gminie Zielonki. To miejsce, gdzie oferta skierowana do młodzieży jest znacznie skromniejsza niż dla dzieci czy seniorów. Staramy się wypełniać tę lukę i pokazywać, że młodzi ludzie również potrzebują swojej przestrzeni.

Artur Buszek: Czy pojawiają się już plany dotyczące trzeciej Pracowni Młodych?

Marta Lasoń: Na razie bardziej marzymy niż planujemy. Sama młodzież przekazała nam informację, że po zakończeniu remontu Jordanówki mogłaby tam powstać kolejna Pracownia Młodych. Przyszli do nas i powiedzieli: „Pani Marto, startujemy”. To pokazuje, jak bardzo identyfikują się z ideą tych miejsc.

Artur Buszek: Czy obserwujecie, że znajomości zawarte w Pracowniach przenoszą się także poza ich mury?

Marta Lasoń: Myślę, że tak, choć nie prowadzimy takich badań. Wiemy natomiast, że wielu młodych odwiedza różne Pracownie Młodych w Krakowie i korzysta z ich oferty.

Bardzo cieszy mnie również współpraca między organizacjami prowadzącymi Pracownie Młodych. Nie konkurujemy ze sobą – dzielimy się doświadczeniami, wspieramy i uczymy od siebie. Kiedy rozpoczynaliśmy działalność, bardzo pomogły nam organizacje, które prowadziły już swoje pracownie. Dziś sami chętnie przekazujemy zdobyte doświadczenia innym.

Artur Buszek: Gdzie można znaleźć więcej informacji o działalności Fundacji?

Marta Lasoń: Zapraszamy na stronę internetową Fundacji ŻYRAFA – Życie Radość Fantazja oraz na profile Fundacji i obu Pracowni Młodych w mediach społecznościowych. Zachęcamy również do odwiedzenia naszych przestrzeni. Najlepiej przekonać się osobiście, jak wygląda miejsce tworzone przez młodych i dla młodych.

Rozmawiał: Artur Buszek
Pełnomocnik Prezydenta Miasta Krakowa ds. Organizacji Pozarządowych