Stowarzyszenie Przyjaciół Harcerstwa w Krakowie

Na przestrzeni ponad 25 lat działalność Stowarzyszenia ulegała zmianom, uzupełnieniom wynikającym z aktualnej sytuacji społeczności Krakowa oraz członków SPH. Nie ulegał zmianie kanon podstawowych wydarzeń, a był rozszerzany o takie, które były odpowiedziom na pojawiające się zapotrzebowanie. Pokrótce przedstawiono działania SPH, w podziale na organizowane przez Stowarzyszenie i organizowane przez inne podmioty. Niektóre z nich zostały opatrzone krótkim komentarzem, pozostałe jedynie są wymienione. Zainteresowanych zapraszamy do śledzenia strony internetowej Stowarzyszenia, www.sph-krakow.pl. Jest ona prowadzona na bieżąco i znajdują się na niej podstawowe informacje o stowarzyszeniu, ogłoszenia o planowanych działaniach, informacje o najważniejszych wydarzeniach i relacje wzbogacane zdjęciami z wszystkich działań. - W 2025 roku obchodziliśmy jubileusz - XXV-lecia działalności Stowarzyszenia zakończony 18 stycznia uroczystym spotkaniem w Sali Miedzianej Pałacu „Pod Krzysztofory” udostępnionej przez Muzeum Krakowa. Oficjalną część uroczystości poprzedziła multimedialna prezentacja przypominająca fakty i postacie związane z działalnością Stowarzyszenia w minionym dwudziestopięcioleciu. Prezes Honorowy Stowarzyszenia Przyjaciół Harcerstwa w Krakowie, hm. Danuta Noszka-Leśniewska rozpaliła wirtualną watrę, po czym odśpiewano Hymn Harcerski. Następnie uczczono pamięć koleżanek i kolegów oraz sympatyków, którzy odeszli na wieczną wartę. Wszystkich przybyłych (ponad 160 osób) przywitali: gospodarz miejsca, dr Michał Niezabitowski, dyrektor Muzeum Krakowa oraz hm. Stanisław Piasecki, prezes Zarządu SPH. Z ust naszych Gości – reprezentujących m.in. zarząd województwa małopolskiego, władze miasta Krakowa, Kuratorium Oświaty w Krakowie, Chorągiew Krakowską ZHP i zaprzyjaźnione instytucje usłyszeliśmy wiele ciepłych słów oraz moc miłych życzeń. Z gorącym przyjęciem spotkała się propozycja Waldemara Domańskiego – założyciela i dyrektora Biblioteki Polskiej Piosenki, przygotowania przez SPH Krakowskiej Lekcji Śpiewania poświęconej piosence harcerskiej. Niezwykle miłym i podniosłym momentem było odznaczenie Stowarzyszenia medalem Za Zasługi dla Krakowskiej Chorągwi ZHP, którym uhonorowano szczególny wkład SPH dla krakowskiego harcerstwa. Odznaczenie to wręczył hm. Artur Walkowiak, Komendant ZHP Chorągwi Krakowskiej. Decyzją Zarządu został ustanowiony Medal XXV - lecia Stowarzyszenia, przyznawany za szczególne zasługi dla jego założycieli i jego rozwoju w ciągu 25 letniej działalności. Podczas tej części uroczystości medalem XXV - lecia wyróżniono pierwszą grupę członków i sympatyków Stowarzyszenia. Z Pałacu „Pod Krzysztofory” członkowie SPH przemieścili się do ulubionego miejsca – trzygwiazdkowego Hotelu „Krakus”. Tam, w krakowskiej dzielnicy Podgórze, po południu odbyła się druga część uroczystości skierowana głównie do członków Stowarzyszenia. Podczas tego wydarzenia m.in. kolejnej grupie członków Stowarzyszenia wręczono okolicznościowe medale XXV-lecia SPH w Krakowie. W ramach obchodów jubileuszu wydano publikację prezentującą działalność stowarzyszenia w latach 2020-2025, którą opracowali Andrzej Gaczorek, Wiesław Wójcik, Stanisław Piasecki, Małgorzata Słowik, o jej szatę graficzną zadbał Andrzej Ziębliński oraz śpiewnik „A piosenka wciąż płynie”, wybór piosenek i opracowanie Katarzyna Hrynkiewicz we współpracy redakcyjnej Marcina Kowalika, szata graficzna również Andrzej Ziębliński. Również bardzo uroczyście były obchodzone jubileusze X-cio, XV-to i XX-to leci działalności SPH. Wyjątkowym był jubileusz X-lecia Stowarzyszenia i 100-lecia harcerstwa, celebrowane w Nowohuckim Centrum Kultury, połączone z Koncertem Galowym Zespołu Pieśni i Tańca „Małe Słowianki”. - Bardzo istotnym kierunkiem były i są nadal działania mające na celu dotarcie do instruktorów i sympatyków harcerstwa z różnych pokoleń poprzez działania integrujące. Zarząd organizował otwarte spotkania, które od 2004 roku z inicjatywy hm. Andrzeja Krzyworzeki, pod nazwą „Spotkania Po Latach”, odbywały się w Hotelach „Krakus” należących do Krakowskiego Przedsiębiorstwa Hotelarsko-Turystycznego. Spotkania składają się z trzech części; tzw. „stowarzyszeniowej”, merytorycznej i towarzyskiej. Tak przebiegało kolejne, XVII Krakowskie harcerskie spotkanie "Po Latach", które odbyło się 22 lutego 2025 roku, tradycyjnie w Hotelu "Krakus". W tym terminie pięknie zbiegły się daty – ustanowienia i celebrowania Dnia Myśli Braterskiej oraz kolejnego spotkania przyjaciół – b. instruktorów harcerskich komend, b. działaczy Ruchu Przyjaciół Harcerstwa i sympatyków naszego stowarzyszenia. Spotkanie było okazją do prezentacji kolejnej pozycji z cyklu monografii opisujących pracę harcerską hufców miasta Krakowa w okresie od reaktywowania harcerstwa w roku 1957 do 1989 roku. Oficjalną część spotkania rozpoczęło wspólne odśpiewanie hymnu harcerskiego. Następnie hm. Andrzej Krzyworzeka, jako gospodarz miejsca i hm. Stanisław Piasecki, prezes Zarządu SPH powitali grono przybyłych. Medalem XXV - lecia SPH wyróżniono kolejną grupę osób a nowo przyjętym w poczet członków Stowarzyszenia wręczono odznaki SPH i legitymacje członkowskie. Rolę moderatora drugiej części spotkania – prezentacji opracowania Krzysztofa Wojtyczy „Hufiec Kraków-Stare Miasto w latach 1957-1972”, pełniła hm. Lucyna Bielamowicz. Wspomnienia dawnych zuchów, harcerzy młodszych i starszych przeplatały się w naturalny sposób z piosenkami i wierszami o czasach dzieciństwa i młodości. Radośnie zabrzmiało „100 lat”, którym uczczono 80-te urodziny Druha Wojciecha Dąbrowskiego. Później przy ciastkach, kawie i herbacie toczyły się przyjacielskie rozmowy. Ożyły wspomnienia, a rozmowom i wspomnieniom nie było końca. To niezwykle ważne spotkanie przeplatane piosenkami, przebiegło w pogodnej i braterskiej atmosferze. Uczestniczyło w nim ponad 70 osób. - Akcja Jubilat, to kryptonim spotkań, które organizowano od 2010 roku, aby przypomnieć postacie zasłużonych dla krakowskiego harcerstwa, najstarszych z żyjących instruktorów i działaczy harcerskich, którzy ukończyli 80 lat. Zorganizowano 15 takich spotkań dla 40 osób. Tytułem Super Jubilata wyróżniane były osoby, które ukończyły 90 lat. Stowarzyszenie było od roku 2012 współorganizatorem (z Kręgiem Seniorów Hufca Kraków-Podgórze) 10 benefisów, podczas których pod kierunkiem hm. Jerzego Klinika) celebrowane były postaci wyjątkowo zasłużone dla harcerstwa, lub ważne harcerskie wydarzenia. Po każdej akcji pozostaje, stanowiący dużą wartość historyczną, bogaty zbiór informacji i zdjęć w postaci prezentacji opracowywanej przez Andrzeja Gaczorka. - „Spotkania z piosenką” odbywają się od 2013 roku. Każda z nich ma ustaloną tematykę, np. harcerska, patriotyczna, turystyczna, …), a odbywały się w: Młodzieżowym Domu Kultury „Dom Harcerza” ul. Reymonta 18, Harcerskim Ośrodku Wypoczynkowo-Szkoleniowym w Korzkwi oraz Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego. Każde spotkanie członków SPH jest wzbogacane śpiewaniem pieśni. Prowadzenie śpiewu to domena znakomitych muzyków; Jarosława Balona, Katarzyny Hrynkiewicz, Kazimierza Górki, Ireny Zawadzkiej-Kuliś, Marcina Kowalika. Stowarzyszenie ma swoją piosenkę pt. „Nikt nam nie zabierze”, tekst i muzyka Jarosław Balon. - Od dwóch lat, rok działalności rozpoczyna się trzydniowym wyjazdem do Małego Cichego, którego kulminacyjnym punktem jest kulig z pochodniami trasą z Murzasichla przez Polanę Furtakówki. - Wyprawy Górskie. Znacznie dłuższą historię mają odbywające się od 2011 roku wycieczki jesienne. W roku ubiegłym po raz piętnasty odbywały się jesienne wędrówki górskimi szlakami, tym razem w okolicy Szczyrku, a uczestnicy III Wiosennej Górskiej Wycieczki SPH zawitali do Zakopanego. Organizatorami wycieczek górskich od kilkunastu lat oraz kuligów - są Andrzej i Małgorzata Słowikowie. - Mocną stroną działalności Stowarzyszenia jest organizowanie zagranicznych wycieczek. Zwiedzanie Polski i Europy, poznawanie nowych ludzi ich zwyczajów realizowane sa od wielu lat np. Lwów 2016, Węgry 2017, Rumunia 2018, Czechy 218, Litwa 2019, Dolny Śląsk, Nadbałtyckie Stolice 2025, Andrzejki na promie 2025, Kraków-Gdynia-Karlskrona-Kopenhaga- Helsingør-Ystad- Malmö-Kraków, Maroko 2026. - Zarówno dla seniorów, młodzieży i dzieci organizowane są obozy zagraniczne Stowarzyszenia, lokalizowane na terenie Chorwacji corocznie od 2012 roku. Zapewniają one wspaniały wypoczynek oraz możliwość poznawania okolic obozu, cieszą się dużym powodzeniem, a prowadzone są metodą harcerską. - Stowarzyszenie, wspólnie z Inspektoratem Wychowania Wodnego ZHP Chorągwi Krakowskiej przeprowadziło 21 kursów żeglarskich w Krakowie, Mucharzu, Świnnej Porębie. Organizatorem większości był Jerzy Klinik. A dla młodych i dorosłych pasjonatów żeglarstwa Stowarzyszenie zorganizowało 14 obozów żeglarskich na Mazurach lub na Zalewie Szczecińskim. Ich komendantami byli Krzysztof Poniedziałek, Andrzej Marcińczyk, Tadeusz Kubas. - W okresie wakacji od dwóch lat SPH organizuje tzw. Nieobozową Akcja Letnią SPH, czyli spacery po Krakowie i okolicy w dobrym towarzystwie. Bardzo dużym zainteresowaniem cieszyły się zorganizowane przez Marię Kanię spacery po Wawelu, Starym Mieście Krakowa, Podgórzu pod kierunkiem Anny Chachulskiej. - Dbając o zdrowie członków Stowarzyszenia, w dużej mierze seniorów, lekarz stowarzyszenia dr Bogdan Dudkowski zamieszcza na stronie internetowej SPH porady. Tematyka porad jest różnorodna np. Alergia pyłkowa, Nasz towarzysz stres, Choroby cywilizacyjne. W roku 2025, na terenie Centrum Obywatelskiego dr B. Dudkowski przeprowadził dwa teoretyczne i praktyczne warsztaty/szkolenia w zakresie udzielania pierwszej pomocy. - „Dbamy o swoje zdrowie” – to akcja, w ramach której organizowano wyjazdy do sanatorium w Truskawcu (2019,2021) oraz do Darłówka (2025, 2026). Pobyty w Darłówku organizują Dorota i Kazimierz Górkowie. - Harcerskie Zaduszki (październik/listopad). Kontynuując wieloletnią tradycję środowisk harcerskich członkowie Zarządu i Komisji Rewizyjnej SPH w swoich środowiskach zachęcają do wzięcia udziału w tradycyjnej akcji stowarzyszenia pn. Harcerskie Zaduszki SPH. Na indywidualnych i zbiorowych mogiłach harcerzy, instruktorów i osób zasłużonych dla harcerstwa, m.in. członków Szarych Szeregów, żołnierzy konspiracji, poległych na różnych frontach, w Krakowie i poza Krakowem, zapalane są znicze pamięci oraz umieszczane okolicznościowe chorągiewki Stowarzyszenia Przyjaciół Harcerstwa w Krakowie i Komisji Historycznej Komendy Chorągwi Krakowskiej ZHP. Zwieńczeniem tej akcji jest Msza Święta w intencji członków SPH, odprawiana w kościele Misjonarzy przy ul. Stradomskiej. - Marsze Niepodległości odbywają się 11 listopada, od 2012 roku, aby w harcerskim duchu uczcić Narodowe Święto Niepodległości. Tak naprawdę to rodzinno-towarzyski spacer na trasie Aleja Wędrowników- kopiec im. Marszałka J. Piłsudskiego, tam śpiewanie piosenek patriotycznych, obowiązkowo Marsz I Brygady, zdjęcie „rodzinne” na schodach przed kopcem i … . Tradycyjna wspólna fotografia na schodach prowadzących na kopiec zakończyła oficjalną część XXII Marszu Niepodległości SPH, a w samo południe, jak Polacy w kraju i poza jego granicami zaśpiewaliśmy „Mazurka Dąbrowskiego”. W ostatnich dwóch latach Marsz odbywał się Pod Patronatem Marszałka Województwa Małopolskiego Łukasza Smółki. Co szczególnie ważne, marsz stał się wydarzeniem otwartym. Uczestniczy w nim coraz więcej osób, które zachęcone informacją internetową, by wziąć udział w marszu, przyjechali z tak odległych miast jak Rzeszów czy Warszawa. Zdobywcy kopca kończyli świętowanie przy przepysznej grochówce, kiełbaskach z grilla i gorących napojach – przysmakach, którym ciężko się oprzeć. Humor i apetyt dopisywały wszystkim. - Ostatnim wydarzeniem każdego roku jest Spotkanie Świąteczne Zarządu w rozszerzonym składzie. Biorą w nim udział członkowie Zarządu i Komisji Rewizyjnej oraz członkowie wyróżniający się aktywnością w działaniach na rzecz Stowarzyszenia i harcerstwa. Ostanie spotkanie odbyło się w Centrum Obywatelskim w Krakowie. W programie: podsumowanie mijającego roku, spojrzenie na rok nadchodzący, kolędowanie i moc serdecznych życzeń. - Kończące się trzyletnie kadencje władz stowarzyszenia są momentem do podsumowania i oceny działalności, wytyczenia kierunku działania na przyszłość oraz dokonania wyboru władz, podczas walnych sprawozdawczo-wyborczych zebrań. W latach pozostałych odbywają się walne zebrania sprawozdawcze. - Wydawnictwa Stowarzyszenia: Monografie SPH wydawane w latach 2015, 2020, 2025, „Harcerski Kurchan”, autor hm. K.Sikora z Tarnowa, Plakietki, odznaki, pieczątki w Hufcu ZHP Krakw-Podgórze, Zebrał i opracował hm. K.Poniedziałek śpiewniki: „Śpiewajmy” (wspólnie z MDK Dom Harcerza), „A piosenka wciąż płynie”, kalendarze trójdzielne i ścienne Również bardzo cenna dla Stowarzyszenia jest możliwość współpracy i udziału w organizowanych przez naszych Partnerów wydarzeniach ważnych dla społeczności Krakowa i Małopolski a w szczególności dla krakowskiego harcerstwa. - Bardzo ważny jest udział w kolejnych Plebiscytach Tradycyjnej Akademii dla Extra Kadry „TADEK”, co roku organizowanych przez ZHP Chorągiew Krakowską, kończących się Galą Plebiscytu TADEK, w Nowohuckim Centrum Kultury. Stowarzyszenie jest fundatorem nagród dla najlepszych instruktorów w dwóch kategoriach. Nagrody dla najlepszego drużynowego starszoharcerskiego i najlepszego komendanta hufca przedstawiciele SPH wręczają laureatom podczas gali Plebiscytu. - Harcerskie Regaty na Wiśle, zorganizowane przez pilota Chorągwi Krakowskiej i SPH, na zakolu Wisły przy Wawelu, w ramach przeprowadzonej przez ZHP Komendę Chorągwi Krakowskiej akcji programowej „MAJOWE HARCE RODZINNE”. - W ramach zapotrzebowania realizowana jest współpraca z jednostkami ZHP Chorągwi Krakowskiej: drużynami, szczepami, hufcami, np. wspieranie akcji sztandarowych, a w roku 2025 był to m.in. udział w uroczystościach 50-lecia Hufców Andrychów, Jordanów oraz udział członków SPH w pracach Kręgów Instruktorskich Seniorów, Komisji Historycznej Chorągwi Krakowskiej. - Bardzo cenna jest współpraca z Młodzieżowym Domem Kultury „Dom Harcerza” przy ul. Reymonta 18, gdzie odbywają się spotkania Zarządu i Komisji Rewizyjnej, Walne Sprawozdawcze Zebrania i inne wydarzenia, - Udział w Konkursach: Liderzy Zmian, Liderzy Wolontariatu i innych wydarzeniach Centrum Obywatelskiego oraz możliwość organizowania wspólnych spotkań, warsztatów, zebrań Świąteczno-noworocznych Zarządu, warsztatów- udzielanie pierwszej pomocy przedmedycznej, - Współpraca z Muzeum i Centrum Ruchu Harcerskiego – Oddział Muzeum Krakowa przy ul. Fortecznej 28, organizowanie spotkań z piosenką harcerską, zwiedzanie centrum i wystaw, - Współpraca z Radą Przyjaciół Harcerstwa przy Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej ZHP w Bydgoszczy, - Udział w obchodach 50-lecie Zespołu „Małe Słowianki”; Koncert Galowy w NCK 12 kwietnia 2025 r. - Wspólnie z retmanatem Hufca Kraków-Podgórze organizowanie kursów na stopień żeglarza jachtowego oraz prowadzenie praktycznego szkolenia żeglarskiego na Bagrach. - Kryształy Soli 2025, trzykrotne zakwalifikowanie do finału konkursu dla organizacji pozarządowych, organizowany przez Urząd Marszałkowski Województwa Małopolskiego, - udział w organizowanych przez Kuratorium Oświaty w Krakowie, Uroczystych Spotkaniach z okazji Dnia Edukacji Narodowej, Zapraszamy na stronę internetową Stowarzyszenia www.sph-krakow.pl, gdzie zamieszczane są relacje ze wszystkich wydarzeń oraz działań jak również bieżące komunikaty.

https://sph-krakow.pl/